Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος

 

Παγκόσμια Ημέρα καθολικής πρόσβασης στην πληροφόρηση

 

 Nobel Prize in Physics announcement

Jane Goodall 

Jane Goodall (1934 - 2025)

 

Η Τζέιν Γκούντολ (Dame Valerie Jane Morris-Goodall, 1934–2025) ήταν μια παγκοσμίου φήμης Βρετανίδα πρωτευοντολόγος, ανθρωπολόγος και ακτιβίστρια για την προστασία της φύσης και των ζώων. Η πρωτοποριακή της έρευνα για τους χιμπατζήδες ανέτρεψε τις αντιλήψεις της επιστημονικής κοινότητας και άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τα πρωτεύοντα. 

Πρώτα χρόνια και καριέρα

· Γεννήθηκε στις 3 Απριλίου 1934 στο Λονδίνο. Από μικρή ηλικία, έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τα ζώα και τη φύση, εμπνευσμένη από παιδικά βιβλία.

· Στα 23 της χρόνια, ταξίδεψε στην Κένυα, όπου συνάντησε τον διάσημο ανθρωπολόγο Λούις Λίκι. Εκείνος της προσέφερε μια θέση βοηθού και, βλέποντας το πάθος της, την έστειλε στην Τανζανία για να μελετήσει τους χιμπατζήδες. 

Έρευνα στο Γκόμπε

· Το 1960, η Γκούντολ εγκατέστησε καταυλισμό στο Εθνικό Πάρκο Γκόμπε της Τανζανίας και άρχισε να παρατηρεί τους χιμπατζήδες στο φυσικό τους περιβάλλον.

· Χρειάστηκε μήνες για να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους, αλλά η υπομονή της απέδωσε. Μέσα από τις παρατηρήσεις της, έκανε μερικές από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις του 20ού αιώνα.

· Ανακάλυψε ότι οι χιμπατζήδες χρησιμοποιούν εργαλεία για να τραφούν, γεγονός που μέχρι τότε θεωρούνταν αποκλειστικά ανθρώπινο χαρακτηριστικό.

· Τεκμηρίωσε ότι οι χιμπατζήδες έχουν περίπλοκη κοινωνική ζωή, με ξεχωριστές προσωπικότητες, συναισθήματα και μακροχρόνιους δεσμούς. 

Ακτιβισμός και κληρονομιά

· Το 1965, η Γκούντολ απέκτησε διδακτορικό στην Ηθολογία (την επιστήμη της συμπεριφοράς των ζώων) από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, χωρίς να έχει προηγουμένως πτυχίο, λόγω της εξαιρετικής της δουλειάς.

· Το 1977, ίδρυσε το Ινστιτούτο Τζέιν Γκούντολ, έναν οργανισμό που προωθεί την έρευνα και την προστασία των χιμπατζήδων.

· Το 1991, δημιούργησε το παγκόσμιο πρόγραμμα νεολαίας "Roots & Shoots" για να εμπνεύσει τους νέους να γίνουν ηγέτες για την προστασία του περιβάλλοντος.

· Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, ταξίδευε σε όλο τον κόσμο, δίνοντας διαλέξεις για τις περιβαλλοντικές κρίσεις και δίνοντας ελπίδα για το μέλλον.

 

Θάνατος

· Η Τζέιν Γκούντολ πέθανε την 1η Οκτωβρίου 2025, σε ηλικία 91 ετών. 

Η κληρονομιά της είναι τεράστια, καθώς μετέτρεψε την επιστημονική μελέτη των πρωτευόντων, ανέδειξε την ανάγκη για διατήρηση της βιοποικιλότητας και ενέπνευσε γενιές ακτιβιστών.

Jane Goodall

Ένα σφουγγάρι διαφορετικό από τα συνηθισμένα!

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ορισμένοι νέοι εργάζονται σκληρά για να βρουν λύσεις σε σοβαρά προβλήματα που δεν προκάλεσαν οι ίδιοι, είναι η 14χρονη Sheyna Patel από το Ορλάντο της Φλόριντα, η οποία ανέπτυξε μια πρωτοποριακή υδρογέλη που αφαιρεί τα μικροπλαστικά από το νερό.

 

Η Sheyna παρουσίασε την εφεύρεσή της στον διαγωνισμό για νέους επιστήμονες 3M Young Scientist Challenge. H υδρογέλη της είναι μη τοξική και λειτουργεί σαν σφουγγάρι, απορροφώντας το πλαστικό και απομακρύνοντας αποτελεσματικά το 93% των μικροπλαστικών από το νερό.

 

Τα μικροπλαστικά και η ρύπανση από πλαστικά γενικότερα αποτελούν σημαντική απειλή για την ανθρώπινη υγεία, την προμήθεια τροφίμων και πόσιμου νερού, καθώς και για το περιβάλλον. Σε αντίθεση με τα οργανικά υλικά, τα πλαστικά δεν είναι βιοδιασπώμενα. Αντίθετα, διασπώνται σε όλο και μικρότερα κομμάτια και μετατρέπονται σε μικροπλαστικά και ακόμη μικρότερα νανοπλαστικά.

Τα μικροπλαστικά έχουν μολύνει κάθε γωνιά του πλανήτη, έχοντας ανιχνευθεί στο νερό που πίνουμε, στον αέρα που αναπνέουμε και στα τρόφιμα που τρώμε.

 Δείτε την παρουσίαση της εφεύρεσης της Shenya πατώντας  εδώ .

 

 Νόμπελ Χημείας 2025: Η δημιουργία μιας νέας μοριακής αρχιτεκτονικής και η  μαγική τσάντα της Ερμιόνης Γκρέιντζερ στις ταινίες του Χάρι Πότερ.....

Οι Susumu Kitagawa, Richard Robson και Omar Yaghi βραβεύονται για την ανάπτυξη των MOFs, υλικών με εφαρμογές στην περιβαλλοντική προστασία, την ενέργεια και την τεχνολογία. Η φετινή απονομή του βραβείου Νόμπελ Χημείας ανέδειξε τρεις κορυφαίους επιστήμονες, οι οποίοι διακρίθηκαν για τη θεμελιώδη συνεισφορά τους στην ανάπτυξη των μεταλλικών-οργανικών πλαισίων (MOFs). Οι Susumu Kitagawa από το Πανεπιστήμιο Κιότο στην Ιαπωνία, Richard Robson από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία και Omar Yaghi από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ των ΗΠΑ, τιμήθηκαν για τη δημιουργία μιας νέας μοριακής αρχιτεκτονικής με σημαντικές εφαρμογές σε πολλούς επιστημονικούς και βιομηχανικούς τομείς.

Τα MOFs αποτελούνται από μεταλλικά ιόντα που λειτουργούν ως ακρογωνιαίοι λίθοι και συνδέονται με μακριά οργανικά μόρια, σχηματίζοντας κρυστάλλους με τεράστιες κοιλότητες. Αυτές οι πορώδεις κατασκευές επιτρέπουν τη ροή και την αποθήκευση αερίων και χημικών ουσιών, ανοίγοντας νέους δρόμους στην επιστήμη. Οι εφαρμογές τους είναι ευρύτατες, από τη συλλογή νερού από την ατμόσφαιρα της ερήμου και τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα μέχρι την αποθήκευση τοξικών αερίων και την επιτάχυνση χημικών αντιδράσεων. 

Ο Heiner Linke, πρόεδρος της επιτροπής που απένειμε το βραβείο, συνέκρινε τις δομές που ονομάζονται μεταλλικά-οργανικά πλαίσια με την φαινομενικά ατελείωτη μαγική τσάντα που κουβαλούσε η Ερμιόνη Γκρέιντζερ στη σειρά «Χάρι Πότερ». Οι λάτρεις των βιβλίων και των ταινιών του μικρού μάγου Χάρι Πότερ πάντα ζήλευαν την τσάντα της Ερμιόνης, από την οποία έβγαζε και έβγαζε και έβγαζε με κάθε ευκαιρία διαφόρων ειδών πράγματα, που προφανώς και δεν χωρούσαν μέσα σε ένα μικρό γυναικείο τσαντάκι. Στους παλιότερους θύμιζε ένα άλλο τσαντάκι, αυτό του Sport Billy..

Το βραβείο του 2025 αποτελεί αναγνώριση της συνεργασίας ανάμεσα σε τρεις επιστήμονες από τρεις διαφορετικές ηπείρους, οι οποίοι μέσα από τη δουλειά τους δημιούργησαν τεχνολογίες με μεγάλη κοινωνική και περιβαλλοντική αξία. Με τα MOFs, το μέλλον της επιστήμης και της τεχνολογίας δείχνει πιο βιώσιμο και καινοτόμο.

Νόμπελ Φυσικής σε τρεις επιστήμονες για τις ανακαλύψεις τους στην Κβαντομηχανική

 

Τρεις επιστήμονες από τη Γαλλία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ λαμβάνουν το Νόμπελ Φυσικής 2025 για το έργο τους στον τομέα της Κβαντομηχανικής. Mε το Νόμπελ Φυσικής τιμήθηκαν για τις πρωτοποριακές τους ανακαλύψεις στον τομέα της Κβαντομηχανικής οι επιστήμονες Τζον Κλαρκ, Μισέλ Ντεβορέ και Τζον Μαρτίνις.

Οπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση της επιτροπής, οι τρεις επιστήμονες τιμήθηκαν με το βραβείο για «την ανακάλυψη της μακροσκοπικής κβαντομηχανικής σήραγγας και της κβαντοποίησης της ενέργειας σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα».«Το φετινό βραβείο Νόμπελ Φυσικής παρέχει ευκαιρίες για ανάπτυξη της επόμενης γενιάς της κβαντικής τεχνολογίας, περιλαμβανομένης της κβαντικής κρυπτογραφίας, των κβαντικών υπολογιστών και των κβαντικών αισθητήρων», ανέφερε επίσης στην ανακοίνωσή της η Επιτροπή Νόμπελ. Και οι τρεις νικητές έχουν την έδρα τους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ποιός είναι ο βραβευθείς John Martinis?

Ο John M. Martinis, που τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσικής για την ανακάλυψη της μακροσκοπικής κβαντομηχανικής σήραγγας και την κβάντωση της ενέργειας σε ηλεκτρικά κυκλώματα, γεννήθηκε το 1958, σπούδασε φυσική στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, όπου απέκτησε και το διδακτορικό του. Η διατριβή του είχε ως θέμα τη μακροσκοπική κβαντομηχανική σήραγγα και την κβάντωση ενεργειακών επιπέδων σε επαφές Josephson, υπό την επίβλεψη του καθηγητή John Clarke.

Το έργο του αποτελεί θεμέλιο για την κατανόηση και την κατασκευή κβαντικών συστημάτων, με τεράστιο αντίκτυπο στον τομέα των κβαντικών υπολογιστών.

Η καριέρα του χαρακτηρίζεται από σημαντικές συνεργασίες και πρωτοποριακή έρευνα. Το 2014, ο Martinis και η ομάδα του συνεργάστηκαν με το Google Quantum AI Lab, με στόχο την ανάπτυξη κβαντικών υπολογιστών βασισμένων σε υπεραγώγιμα qubits.Το 2019, η ομάδα πέτυχε το ιστορικό ορόσημο της «κβαντικής υπεροχής», κατασκευάζοντας έναν υπολογιστή που ολοκλήρωσε σε 200 δευτερόλεπτα μια εργασία που ένας κλασικός υπερυπολογιστής θα χρειαζόταν χιλιάδες χρόνια για να ολοκληρώσει.

Μετά την αποχώρησή του από την Google το 2020, ο Martinis εντάχθηκε στην αυστραλιανή Silicon Quantum Computing (SQC), συνεχίζοντας το όραμά του για τη δημιουργία εμπορικά αξιοποιήσιμων κβαντικών υπολογιστών. Εκεί εντυπωσιάστηκε από την ατομική τεχνική κατασκευής της ομάδας, που θεωρεί μοναδική παγκοσμίως.

Η συμβολή του στην επιστήμη έχει αναγνωριστεί διεθνώς. Το 2014 τιμήθηκε με το Βραβείο Fritz London, ενώ το 2021 απέσπασε το Βραβείο John Stewart Bell. H απονομή του Νόμπελ Φυσικής αναγνώρισε το τεράστιο έργο του στον χώρο της κβαντικής μηχανικής.

Ο John M. Martinis παραμένει ενεργός στην έρευνα και την ανάπτυξη κβαντικών τεχνολογιών, προσφέροντας τεχνογνωσία και εμπειρία σε παγκόσμια κλίμακα, συμβάλλοντας καθοριστικά στην επόμενη γενιά της τεχνολογίας.

Το Νόμπελ Φυσικής απονέμεται από τη Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 11 εκατ. σουηδικών κορονών που μοιράζονται οι νικητές του βραβείου, αν είναι περισσότεροι από ένας, όπως συμβαίνει συχνά.

ανακοίνωση Nobel Prize